Điểm sáng cho bệnh nhân bị bệnh sỏi tiết niệu

01-03-2016
Bởi: Người Mỹ Đức Có: 0 bình luận 1383 lượt xem

Đã có nhiều trường hợp suy thận do sỏi. Sự hiện diện lâu ngày của sỏi nằm ở hai bên thận hay niệu quản dẫn đến hiện tượng vô niệu (không có nước tiểu). Chức năng thận sẽ bị giảm nếu như bệnh sỏi thận không được điều trị kịp thời, nhất là khi có sự kết hợp của viêm nhiễm làm cho thận ứ mủ dẫn đến chức năng thận suy giảm nhanh chóng. Đây là một trong nhiều biến chứng nguy hiểm của bệnh nhân bị bệnh sỏi tiết niệu. Tuy nhiên, thời gian gần đây các bác sĩ đã có nhiều phương pháp chữa bệnh có hiệu quả cao cho bệnh nhân – đây là điểm sáng mới trong phương pháp điều trị bệnh sỏi tiết niệu.

Để hiểu rõ về phương pháp chữa bệnh sỏi tiết niệu, phóng viên có cuộc trao đổi với TS. BS Dương Văn Trung, Trưởng khoa ngoại Bệnh viện Bưu Điện – BS có “bàn tay vàng”– Một trong người đi đầu trong điều trị bệnh sỏi tiết niệu bằng các phương pháp ít xâm hại

bstrung

TS. BS Dương Văn Trung, Trưởng khoa ngoại Bệnh viện Bưu Điện

Nhiều biến chứng nguy hiểm

     PV: Thưa BS, bệnh sỏi tiết niệu có nguy hiểm như thế nào với bệnh nhân?

     TS. BS Dương Văn Trung: Sỏi tiết niệu bao gồm sỏi niệu đạo, sỏi bàng quang, sỏi niệu quản và sỏi trên thận. Tùy theo vị trí và kích thước của sỏi mà nó sẽ ảnh hưởng đến bệnh nhân theomức độ nguy hiểm khác nhau. Về sinh lý bình thường thì đường bài xuất nước tiểu từ thận xuống bàng quang và ra ngoài qua niệu đạo phải được thông thoáng, khi có viên sỏi mắc lại ở trong đường dẫn nước tiểu sẽ gây nên nhiều biến chứng. Nguy hiểm nhất là sỏi nằm ở niệu quản, vì nó làm tắc hoàn toàn đường tiết niệu trên, đặc biệt là sỏi niệu quản ở cả 2 bên.

     Dấu hiệu đầu tiên bệnh nhân thường thấy là cơn đau quặn thận, khi sỏi làm tắc đột ngột đường tiết niệu làm cho áp lực đường tiết niệu phía trên tăng cao, tác động vào thần kinh gây nên cơn đau dữ dội, mức độ đau ghê ghớm cho nên người ta còn gọi là cơn đau bão thận. Viên sỏi cọ sát có thể làm cho bệnh nhân đái máu, hoặc đái rắt, đái buốt.

     Nếu sỏi để lâu không được điều trị, nước tiểu ứ đọng lại lâu ngày gây nên viêm thận bể thận, và ứ nước ứ mủ trong thận, thậm chí có thể bị nhiễm khuẩn máu. Chức năng thận suy giảm nhanh chóng, dần dần tổ chức thận bị xơ hóa, thận giãn mỏng như một túi mủ và mất hoàn toàn chức năngthận. Nếu để muộn nữa, thận ứ mủ căng to có thể bị vỡ và làm cho mủ trào ra tổ chức xung quanh đe dọa tính mạng bệnh nhân.

     PV: Hiện tại, đã có những phương pháp điều trị nào đối với những bệnh nhân bị bệnh sỏi tiết niệu?

     TS. BS Dương Văn Trung: Sỏi tiết niệu là bệnh có tỷ lệ tái phát cao, có thể tái phát tới 50% trong vòng 10 năm. Trước đây, khi khoa học chưa phát triển thì bệnh sỏi tiết niệu chỉ có một cách xử lý đó mổ mở, chính vì vậy có những bệnh nhân sỏi tái phát phải mổ nhiều lần, vết sẹo mổ chồng lấn lên nhau trên cơ thể.

     Trong khoảng trên 20 năm nay, trên thế giới cũng như tại Việt nam đã có nhiều biện pháp lấy được sỏi ra khỏi đường tiết niệu mà bệnh nhân tránh được cuộc mổ mở, gọi là các phương pháp ít xâm hại. Chúng tôi sử dụng theo đường bài tiết nước tiểu tự nhiên để tiếp cận sỏi, tán sỏi và lấy sỏi ra ngoài gọi là phương pháp “tán sỏi nội soi ngược dòng”, hay là nhờ vào sóng thủy lực truyền từ bên ngoài vào viên sỏi làm cho sỏi vỡ ra thành các mảnh nhỏ để tự đào thải ra ngoài gọi là phương pháp “tán sỏi ngoài cơ thể”. Dùng dụng cụ chọc 1 lỗ qua nhu mô thận vào bên trong thận để tán sỏi vụn ra rồi gắp các mảnh sỏi ra ngoài gọi là phương pháp “lấy sỏi thận qua da”. Sau đó là phương pháp “mổ nội soi lấy sỏi”.

     Để lựa chọn phương pháp nào là tùy thuộc vào vị trí sỏi, kích thước sỏi, thời gian bị bệnh, và mức độ ảnh hưởng của sỏi đã gây nên cho bệnh nhân giai đoạn nào. Nếu bệnh nhân được phát hiện bệnh và đến với chúng tôi sớm thì cách điều trị rất đơn giản là tán sỏi ngoài cơ thể hoặc tán nội soi, sau khi điều trị xong bệnh nhân có thể về ngay trong ngày. Nếu bệnh nhân đến muộn hơn thì có thể sử dụng các biện pháp ít xâm hại khác, bệnh nhân cũng có thể ra viện sau 2-3 ngày điều trị. Còn khi mà bệnh nhân đến quá muộn thì mổ mở là biện pháp khó tránh được.

Bệnh viện Bưu Điện là một trong những bệnh viện đi đầu trong điều trị sỏi tiết niệu bằng các phương pháp ít xâm hại

Điểm sáng cho bệnh nhân điều trị sỏi tiết niệu

      PV: Thưa BS, những phương pháp trong điều trị bệnh sỏi thận ở BV Bưu Điện là gì? Có những điểm gì mới?

      TS. BS Dương Văn Trung: Bệnh viện Bưu Điện là một trong những bệnh viện đi đầu trong điều trị sỏi tiết niệu bằng các phương pháp ít xâm hại như tán sỏi nội soi ngược dòng, tán sỏi nội soi ngoài cơ thể, lấy sỏi qua da … Trong đó, bệnh viện đã triển khai tán sỏi nội soi ngược dòng từ năm 1999, trang bị hệ thống laser công nghệ hiện đại của Mỹ từ năm 2000 … Phương pháp mổ nội soi và phương pháp tán sỏi ngoài cơ thể cũng được BV thực hiện từ năm 2004. Phương pháp lấy sỏi thận qua da chúng tôi thực hiện năm 2010.Mỗi năm có hàng nghìn bệnh nhân sỏi tiết niệu được thực hiện tại đây và đạt kết quả rất tốt. Riêng tôi, mỗi năm cũng thực hiện thành công cho khoảng gần 2000 bệnh nhân.

     Đặc biệt, từ đầu năm 2014, thay vì mổ nội soi qua đường vào 3 lỗ thường quy, BV đã triển khai thực hiện mổ nội soi qua đường vào một lỗ để lấy sỏi niệu quản và sỏi bể thận. Muốn thực hiện được phương pháp mổ này, đòi hỏi BS phải có tay nghề thành thạo. Thực hiện phương pháp này, BS sẽ mất nhiều thời gian hơn nhưng bệnh nhân sẽ là người được hưởng lợi: Thời gian bình phục nhanh, không tốn nhiều chi phí, bệnh nhận sẽ ít đau, thẩm mỹ cao …

     PV: Điều gì  khiến BS mạnh rạn triển khai phương pháp mới này? Còn điều gì trăn trở?

     TS. Dương Văn Trung: Trước đây, nhiều người quan niệm bệnh viện của ngành là khó phát triển, nên chúng tôi quyết tâm học hỏi những trung tâm y học lớn trong và ngoài nước, sau đó chúng tôi mạnh rạn triển khai những kỹ thuật mới tại bệnh viện mục địch để phục vụ bệnh nhân tốt hơn, và đây cũng là điểm mạnh của BV Bưu Điện.

     Khi chữa bệnh cho bệnh nhân, chúng tôi đều dùng hết khả năng và trách nhiệm của mình, tận tâm với công việc. Nhưng không phải tất cả bệnh nhân đều có thể xử lý một cách dễ dàng như nhau. Có rất nhiều ca khó, phức tạp mà quá trình điều trị cần phải có thời gian, đòi hỏi bệnh nhân và người nhà bệnh nhân phải thông cảm, không nên gây áp lực cho bác sĩ, đồng thời phải phối hợp và cùng chia sẻ những khó khăn đó với các BS, có như vậy kết quả điều trị sẽ tốt hơn rất nhiều.

     PV: BS có những khuyến cáo như thế nào với bệnh nhân ?

     TS. Dương Văn Trung: Sỏi tiết niệu là bệnh có tỷ lệ tái phát cao, vì thế sau khi điều trị về, bệnh nhân nên chú ý cách phòng tránh để hạn chế tái phát sỏi. Cách đơn giản nhất là bệnh nhân nên uống nhiều nước hàng ngày để có lượng nước tiểu nhiều (trên 2 lít/ngày), tránh tạo lắng cặn, đồng thời năng vận động cơ thể như đi bộ, tập thể dục…

     Điều đặc biệt chú ý là không nên ăn kiêng các động vật có nhiều can xi hữu cơ tốt cho cơ thể như tôm cua … vì đó không phải là thủ phạm tạo sỏi. Và cuối cùng là ít nhất một năm đi khám kiểm tra lại một lần để phát hiện sỏi tái phát sớm.

     Xin cảm ơn bác sĩ!

BÀI VIẾT CÙNG CHUYÊN MỤC